Beloften of intenties? – Hoe realistische verwachtingen helpen bij het loslaten van relaties

Als je rekent op de beloften van mensen dan zul je in je leven geregeld bedrogen uitkomen. Daarom is het beter om al vroeg te leren dat beloften slechts intenties zijn op het moment dat iemand ze uitspreekt. Dat is veel realistischer. 

Kleine beloften

Iedereen maakt wel eens mee dat kleine beloften gebroken worden. Mensen roepen zomaar iets in het moment, vergeten dingen, of hebben andere prioriteiten. Dit is vervelend, maar ook menselijk. En als het niet al te vaak gebeurt is het ook wel weer goed te maken. Maar hoe zit het met de grote beloften?

Impliciete en expliciete beloften

‘Ik zal er altijd voor je zijn.’

‘We blijven voor altijd vrienden.’

‘Ik hou voor altijd van jou.’

‘Ik laat jou nooit in de steek.’

Dit zijn geen formele toezeggingen zoals huwelijksgeloften, maar betekenisvolle dingen die we tegen elkaar zeggen als we onze band willen benadrukken. Vooral in vriendschappen worden deze niet altijd expliciet uitgesproken, maar wel gevoeld.

Een dergelijke toezegging is geen vrijblijvendheid, maar ook geen garantie. Het betekent eigenlijk: dit is wat ik nu wil en hoop te kunnen waarmaken. Het is geen contract dat losstaat van verandering.

Gebroken beloftes

Helaas houden mensen zich niet altijd aan deze beloften. Hun leven verandert of de liefde gaat over. Dit kan veel pijn en verdriet geven, vooral omdat we dit persoonlijk nemen. Ons ego wordt erdoor geraakt: ‘Jij zou voor altijd bij me blijven!’ roepen we dan. Maar wat heb je eraan als iemand zijn belofte houdt, terwijl hij geen warme gevoelens meer voor je heeft? Of als iemand op zijn tandvlees moet lopen om aan al zijn beloften te voldoen en helemaal geen energie meer heeft voor het contact met jou?

Mensen zijn veranderlijke wezens

Het is een feit dat mensen veranderlijk zijn. Onze gedachten, gevoelens en behoeften zijn voortdurend in beweging. We komen in andere levensfases terecht of in andere situaties waarop we ons leven moeten aanpassen om bij onszelf te blijven. Als je dit als realiteit accepteert, dan wordt het minder persoonlijk als een belofte na verloop van tijd gebroken wordt. 

Voor altijd trouw

Op een bepaald moment kun je denken dat een liefde, vriendschap of andere relatie voor altijd blijft. Je kunt je geen leven zonder die persoon voorstellen. Het uitspreken van een belofte voelt dan vanzelfsprekend: ‘Ja, ik blijf voor altijd bij jou!’ Maar meer dan een intentie is het niet. Omdat je een mens bent, en mensen veranderen. 

Moeten we elkaar dan niets meer beloven? Nee, dat moeten we vooral wel blijven doen, omdat het fijn is om die intentie te ervaren. En we moeten ook ons best doen om ons eraan te houden, zowel aan de kleine als aan de grote beloften. Maar we moeten het kunnen zien als wat een belofte is: een intentie op dat moment. Je mag verwachten dat de ander zijn best doet om zich eraan te houden, maar het is geen garantie en geen contract voor de eeuwigheid.

Verlatingsangst

Vooral voor mensen met verlatingsangst is het belangrijk om dit te leren. Als je als kind verlaten bent, is dat traumatisch. De aanwezigheid van een ouder voor een kind is geen belofte, maar een verantwoordelijkheid. Maar die verantwoordelijkheid bestaat niet tussen volwassenen. Als een volwassene een contact met een andere volwassene wil stoppen, dan moeten we dat accepteren, ook als dat pijn doet. Dit kan best een schok zijn, waar je ook best een tijdje van slag van kunt zijn, ook als je veilig gehecht bent.

Uiteindelijk is het de kunst dat we op onszelf terug kunnen vallen, in de wetenschap dat we voor onszelf kunnen zorgen en voldoende waarde hebben om weer andere mensen aan ons te kunnen binden. Mensen die ook weer de intentie hebben om een tijd bij ons te blijven.  

Wees boos, maar ga ook verder

Mag je dan niet boos zijn als iemand een belofte verbreekt? Ja, zeker wel! Als een mens pijn heeft, komt daar vaak boosheid bij. En die boosheid mag er zijn. Ook de manier waarop de belofte gebroken wordt, speelt natuurlijk mee. Maar de boosheid moet wel na de eerste boze schok worden gekanaliseerd. Zet hem niet om in eisen naar de ander, maar kijk naar je eigen pijn en benoem voor jezelf welke behoeften van jou nu niet meer worden vervuld.

Zodat je jezelf kunt troosten en iemand kunt gaan zoeken die de intentie heeft om jou te geven wat die ander je niet meer te bieden heeft. 

Normale rouw of traumareactie

Het is normaal om bij groot verlies gevoelens van rouw te ervaren. Dat de persoon die je verloren bent gewoon nog in leven is, maakt de rouw ook best gecompliceerd. Als je een poosje van slag bent, is dat dan ook geen psychische stoornis, maar een normale reactie op een levensgebeurtenis. Het is goed om hierbij steun te zoeken bij anderen en jezelf de ruimte te geven om dit rouwproces door te gaan.

Als de gevoelens niet te hanteren zijn, je er helemaal van in paniek raakt en de neiging om de ander steeds weer te bellen, te appen of (online) op te zoeken niet kunt beheersen, kan dat een teken zijn dat je een verlatingstrauma hebt dat getriggerd is. Ook dit is een normale reactie als je kijkt naar je hechtingsgeschiedenis. Omdat de gevolgen dan te groot kunnen zijn en het erg lastig is om hier zelf of enkel met steun van je omgeving uit te komen, is het dan belangrijk om professionele hulp te zoeken. Deze verlating biedt dan ook een kans om een stukje van jezelf te helen.

En als jij degene bent die een belofte brak?

Misschien ben jij degene die een relatie beëindigde, een vriendschap losliet, of een belofte niet kon waarmaken. Dat kan veel schuldgevoel oproepen.

Onthoud: je bent geen slecht mens omdat je veranderd bent. Het is menselijk om te groeien, andere behoeften te ontwikkelen, of te ontdekken dat iets niet meer bij je past. Je mag een keuze maken om bij jezelf te lijven – ook als dat betekent dat je een intentie van vroeger niet meer kunt waarmaken.

Wel kun je eerlijk en respectvol communiceren. Leg uit wat er veranderd is. Erken de pijn die het veroorzaakt. En geef de ander de ruimte om boos te zijn. Besef dat jullie ieder je eigen levenspad hebben en vertrouw erop dat dat goed is.

Beloften zijn intenties in het moment; erken ze, wees er dankbaar voor, en laat ze los als de tijd daar is.

Lees ook:

Voor M, die een bijzondere plek in mijn leven had, tot het moment kwam dat afscheid onvermijdelijk was.